DETAILS FAMILIE LEDERMANN.
Anne Frank, Susanne Ledermann en Raymond Kaempfer, Beekbergen 1941. © Anne Frank Foundation.
'Op den Driest', Koningsweg 5, Beekbergen.
Barbara, Ilse Luise Sara en Susanne Ledermann.
Stolpersteinen in Berlijn, Genthiner Strasse 5A.
weggum.com
Franz Anton Israel Ledermann was de zoon van Benjamin (Benno) Ledermann en Lucie Schachtel.
Benjamin Ledermann werd op 4 maart 1847 in Ostrowo geboren. Hij trouwde op 11 november 1878 in Breslau met Lucie Schachtel. Lucie werd op 26 juni 1860 in Eisenstädt geboren.
Benjamin was advocaat. Het echtpaar kreeg drie kinderen:
Curt Otto, 1879 in Beuthen, overleden in 1918.
Käthe Hedwig, 1881 in Königshütte.
Franz Anton Israel, 1889 in Hirschberg.
Benjamin overleed op 18 juni 1911 en Lucie op 12 september 1936 in Hirschberg.
Zowel Käthe als Franz verhuisden met hun gezinnen naar Nederland.
Käthe Hedwig (Jadwiga) Ledermann werd op 25 maart 1881 geboren in Königshütte (nu Chorzów) in Opper-Silezië, als dochter van dr. Benjamin (Benno) Ledermann en zijn vrouw Lucie, geboren Schachtel. Haar vader was advocaat in Hirschberg (Reuzengebergte), maar over haar moeder is verder niets bekend. Over Käthes jeugd is weinig bekend, maar zij leerde piano spelen en deed dat met grote vreugde tot het einde van haar leven. In een brief uit 1937 beschreef zij dat ze vierhandig symfonieën van Haydn en Beethoven speelde met een vriendin.
Op 1 februari 1902 trouwde zij in Hirschberg met de advocaat dr. Felix Kaempfer uit Posen (Poznan). In haar huwelijksakte staat dat zij geen beroep had. In het telefoonboek van 1939 stond zij vermeld als "vertegenwoordigster"; de reden hiervoor is onbekend.
Ze kregen drie kinderen:
Heinz Martin (*1904)
Otto Hans (*1906)
Eva Pauline (*1918)
Otto Hans stierf in 1918, slechts negen maanden na zijn kleine zusje, dat maar één dag oud werd. In datzelfde jaar overleed ook Käthes broer Curt.
In 1920 verhuisde het gezin naar Berlijn, waar Felix Kaempfer ook had gestudeerd. Zij moesten hun inmiddels Poolse geboorteplaats waarschijnlijk verlaten vanwege hun “Duitse gezindheid” (volgens Franz Ledermann). Het gezin betrok een appartement aan de Potsdamer Straße 109, dat zij behielden, zelfs na de dood van Felix in december 1920. In 1924 trouwde haar broer Franz en Käthe was zijn getuige. Ze bleef nauw contact houden met het gezin van haar broer en was een veelgeziene gast bij de huisconcerten van de Ledermanns.
In 1931 verhuisde Käthe Kaempfer naar de Kufsteiner Straße 18 in Schöneberg. In 1936 trouwde haar zoon Heinz met Eva Wrzeszinski; ook daarbij was zij een van de getuigen. In hetzelfde jaar gingen haar zoon en zijn vrouw naar Nederland; Heinz was aanvankelijk procuratiehouder van een Duits bedrijf in Rotterdam, daarna vanaf 1939 bij een Nederlandse handelsfirma.
Uit een brief die zij in 1937 aan Heinz en Eva in Nederland schreef, blijkt dat Käthe Kaempfer cultureel geïnteresseerd was en op veel manieren actief. Ze schreef over haar symfonievereniging, over samen muziek maken, museumbezoek en het geven van lezingen.
Zij emigreerde in 1939 samen met de grootmoeder van haar schoondochter, Jenny Kaiser, naar Nederland. Daar woonde zij eerst bij Heinz en Eva en vanaf september 1940 aan de Koningsweg 5 in Beekbergen, totdat zij op 29 oktober 1943 naar de gevangenis in Scheveningen werd gebracht. Er wordt gezegd dat zij daar voor haar medegevangenen zong.
Op 16 november 1943 werd zij via het doorgangskamp Westerbork gedeporteerd naar het vernietigingskamp Auschwitz, waar zij slechts drie dagen later werd vermoord.
Onderzoek en tekst: Joachim Seeger en Katja Gnittke in samenwerking met familieleden van de familie Kaempfer/Wrzeszinski.
Benjamin Ledermann werd op 4 maart 1847 in Ostrowo geboren. Hij trouwde op 11 november 1878 in Breslau met Lucie Schachtel. Lucie werd op 26 juni 1860 in Eisenstädt geboren.
Benjamin was advocaat. Het echtpaar kreeg drie kinderen:
Curt Otto, 1879 in Beuthen, overleden in 1918.
Käthe Hedwig, 1881 in Königshütte.
Franz Anton Israel, 1889 in Hirschberg.
Benjamin overleed op 18 juni 1911 en Lucie op 12 september 1936 in Hirschberg.
Zowel Käthe als Franz verhuisden met hun gezinnen naar Nederland.
Käthe Hedwig (Jadwiga) Ledermann werd op 25 maart 1881 geboren in Königshütte (nu Chorzów) in Opper-Silezië, als dochter van dr. Benjamin (Benno) Ledermann en zijn vrouw Lucie, geboren Schachtel. Haar vader was advocaat in Hirschberg (Reuzengebergte), maar over haar moeder is verder niets bekend. Over Käthes jeugd is weinig bekend, maar zij leerde piano spelen en deed dat met grote vreugde tot het einde van haar leven. In een brief uit 1937 beschreef zij dat ze vierhandig symfonieën van Haydn en Beethoven speelde met een vriendin.
Op 1 februari 1902 trouwde zij in Hirschberg met de advocaat dr. Felix Kaempfer uit Posen (Poznan). In haar huwelijksakte staat dat zij geen beroep had. In het telefoonboek van 1939 stond zij vermeld als "vertegenwoordigster"; de reden hiervoor is onbekend.
Ze kregen drie kinderen:
Heinz Martin (*1904)
Otto Hans (*1906)
Eva Pauline (*1918)
Otto Hans stierf in 1918, slechts negen maanden na zijn kleine zusje, dat maar één dag oud werd. In datzelfde jaar overleed ook Käthes broer Curt.
In 1920 verhuisde het gezin naar Berlijn, waar Felix Kaempfer ook had gestudeerd. Zij moesten hun inmiddels Poolse geboorteplaats waarschijnlijk verlaten vanwege hun “Duitse gezindheid” (volgens Franz Ledermann). Het gezin betrok een appartement aan de Potsdamer Straße 109, dat zij behielden, zelfs na de dood van Felix in december 1920. In 1924 trouwde haar broer Franz en Käthe was zijn getuige. Ze bleef nauw contact houden met het gezin van haar broer en was een veelgeziene gast bij de huisconcerten van de Ledermanns.
In 1931 verhuisde Käthe Kaempfer naar de Kufsteiner Straße 18 in Schöneberg. In 1936 trouwde haar zoon Heinz met Eva Wrzeszinski; ook daarbij was zij een van de getuigen. In hetzelfde jaar gingen haar zoon en zijn vrouw naar Nederland; Heinz was aanvankelijk procuratiehouder van een Duits bedrijf in Rotterdam, daarna vanaf 1939 bij een Nederlandse handelsfirma.
Uit een brief die zij in 1937 aan Heinz en Eva in Nederland schreef, blijkt dat Käthe Kaempfer cultureel geïnteresseerd was en op veel manieren actief. Ze schreef over haar symfonievereniging, over samen muziek maken, museumbezoek en het geven van lezingen.
Zij emigreerde in 1939 samen met de grootmoeder van haar schoondochter, Jenny Kaiser, naar Nederland. Daar woonde zij eerst bij Heinz en Eva en vanaf september 1940 aan de Koningsweg 5 in Beekbergen, totdat zij op 29 oktober 1943 naar de gevangenis in Scheveningen werd gebracht. Er wordt gezegd dat zij daar voor haar medegevangenen zong.
Op 16 november 1943 werd zij via het doorgangskamp Westerbork gedeporteerd naar het vernietigingskamp Auschwitz, waar zij slechts drie dagen later werd vermoord.
Onderzoek en tekst: Joachim Seeger en Katja Gnittke in samenwerking met familieleden van de familie Kaempfer/Wrzeszinski.
Anne Frank verblijft in juli 1941 enkele weken in Beekbergen. Ze logeert in het huis “Op den Driest” aan de Koningsweg 5, samen met haar vriendin Sanne Ledermann en Sannes ouders. Sannes zus Barbara en een andere vriendin, Tineke Gatsonides, zijn daar ook op vakantie.
Het huis Op den Driest wordt bewoond door de familie Kaempfer, die familie is van de Ledermanns.
Vanaf haar vakantieadres in Beekbergen stuurt Anne een brief naar haar oma. Ze beschrijft Op den Driest als een ouderwets maar gezellig huis. Anne verveelt zich daar echter nogal. Door het slechte weer brengen zij en Sanne veel tijd binnenshuis door. Ze spelen vooral met Raymond, het zoontje van de familie Kaempfer. Anne leest ook veel boeken en slaapt beter in Beekbergen dan in het lawaaiige Amsterdam.
Anne stuurt ook een brief naar haar vader, Otto, waarin ze hem uitnodigt om naar Beekbergen te komen:
“… dan neem je de trein van 9.30 uit Amsterdam, dan neem je vanaf het station de bus naar Beekbergen vanaf Apeldoorn. Dan vraag je of je eruit mag bij het ‘Zonnehuis’, dan vraag je naar Koningsweg 5, ‘Op den Driest.’”
Ondanks deze nauwkeurige aanwijzingen heeft het bezoek nooit plaatsgevonden. Later dat jaar, in september, brachten vader en dochter wel een paar dagen samen door in Arnhem.
Ondertussen werd het leven voor Joden in het bezette Nederland steeds moeilijker. Op 6 juli 1942 doken Anne en haar familie onder in het Achterhuis, een ruimte op de eerste en tweede verdieping achter het bedrijf van Otto Frank aan de Prinsengracht in Amsterdam.
Het huis Op den Driest wordt bewoond door de familie Kaempfer, die familie is van de Ledermanns.
Vanaf haar vakantieadres in Beekbergen stuurt Anne een brief naar haar oma. Ze beschrijft Op den Driest als een ouderwets maar gezellig huis. Anne verveelt zich daar echter nogal. Door het slechte weer brengen zij en Sanne veel tijd binnenshuis door. Ze spelen vooral met Raymond, het zoontje van de familie Kaempfer. Anne leest ook veel boeken en slaapt beter in Beekbergen dan in het lawaaiige Amsterdam.
Anne stuurt ook een brief naar haar vader, Otto, waarin ze hem uitnodigt om naar Beekbergen te komen:
“… dan neem je de trein van 9.30 uit Amsterdam, dan neem je vanaf het station de bus naar Beekbergen vanaf Apeldoorn. Dan vraag je of je eruit mag bij het ‘Zonnehuis’, dan vraag je naar Koningsweg 5, ‘Op den Driest.’”
Ondanks deze nauwkeurige aanwijzingen heeft het bezoek nooit plaatsgevonden. Later dat jaar, in september, brachten vader en dochter wel een paar dagen samen door in Arnhem.
Ondertussen werd het leven voor Joden in het bezette Nederland steeds moeilijker. Op 6 juli 1942 doken Anne en haar familie onder in het Achterhuis, een ruimte op de eerste en tweede verdieping achter het bedrijf van Otto Frank aan de Prinsengracht in Amsterdam.
Ilse Louise Sara Citroen is de dochter van Hendrik Roelof Citroen, geboren op 18 januari 1865 in Amsterdam, en Ellen Philippi, geboren op 30 juni 1872 in Berlijn. Hendrik Roelof was bontkoper in Berlijn. Ze trouwden op 18 mei 1893 in Berlijn. Hendrik overleed op 9 oktober 1932 in Berlijn en Ellen op 1 januari 1945 in Berlijn. Ze kregen vier kinderen:
Charlotte Lena Pauline Hendrik, geboren op 18 maart 1894 in Berlijn, overleden op 21 april 1912 in Berlijn.
Roelof Paul Hendrik, geboren op 15 december 1896 in Berlijn, overleden op 13 maart 1983 in Wassenaar. Een bekende schilder in Nederland.
Ilse Louise Sara, geboren op 8 maart 1904 in Berlijn, vermoord op 19 november 1943 in Auschwitz.
Hans Anton, geboren op 25 november 1905 in Berlijn, overleden op 8 maart 1985 in Jeruzalem.
Hans trouwde met Ruth Franzika Margarete Vallentin, geboren op 25 november 1906 in Berlijn, overleden op 26 februari 2002 in Jeruzalem.
Charlotte Lena Pauline Hendrik, geboren op 18 maart 1894 in Berlijn, overleden op 21 april 1912 in Berlijn.
Roelof Paul Hendrik, geboren op 15 december 1896 in Berlijn, overleden op 13 maart 1983 in Wassenaar. Een bekende schilder in Nederland.
Ilse Louise Sara, geboren op 8 maart 1904 in Berlijn, vermoord op 19 november 1943 in Auschwitz.
Hans Anton, geboren op 25 november 1905 in Berlijn, overleden op 8 maart 1985 in Jeruzalem.
Hans trouwde met Ruth Franzika Margarete Vallentin, geboren op 25 november 1906 in Berlijn, overleden op 26 februari 2002 in Jeruzalem.