Brief naar Amerika

In het Holocaust Memorial Museum in de Verenigde Staten zijn een aantal brieven en foto's van Barbara en haar familie te vinden. Ook zijn er foto's van vrienden bij, deze zijn allemaal in 1944 gemaakt.

Op 16 oktober 1945 schrijft zij vanuit Amsterdam een brief naar tante Ro en Oom Bep:

"Het is een heel besluit om dan jullie te schrijven. Hoe moeilijk het is zult U wel begrijpen als ik U de geschiedenis van mijn ouders van mij hoort. Misschien heeft tante Tilly er al over geschreven, dat hoop ik maar.
Wij waren er allemaal vrij goed doorheen gekomen tot Mei '43, toen kwam de grote razzia in Centrum en ben ik geholpen door vrienden om onder gaan duiken.

Mijn ouders waren daar niet zo enthousiast over, want ze dachten, dat als ik werd gepakt, het een gevaar voor hen zou betekenen. Maar mijn vrienden zeiden dat het tijd was, en dus nam ik een kamer in een pension, waar de mensen niets van mij afwisten, net als iedere andere pensionaire met een vals persoonsbewijs. In Juni was het toen vrij rustig en ik ging met Pinsteren naar huis voor de gezelligheid. En net die Zondag, 20 Juni 1943, gebeurde het. Wij werden om 7 uur gewaarschuwd. Moeder riep me en zei dat ik weg moest gaan. Ik pakte nog een tasje en ging de straat op. Het was prachtig weer. Alles was rustig en ik liep maar een eindje en wist niet waar naar toe. Plotseling geschreeuw, drukte, auto's met lautsprekers: Alle Joden moesten zich gereed maken, de Ariërs mogen hun huis niet verlaten! Daar liep ik op straat en bedacht ineens dat ik wel naar mijn kamer kon gaan. Ik liep weer een eind en stond ineens voor een rij Grüne soldaten, ik was aan de grens gekomen. Dat was de Hobbemakade, het water vormde een natuurlijke grens en op alle bruggen stonden de Groenen. Ik geloof dat de Lieve Heer me heeft geholpen die dag. Bij de eerste drie bruggen liep alles .... , ze geloofden me mijn verhaaltjes niet, die ik verzon om te vertellen, hoe ik van deze kant van de brug kwam, steeds werd ik weer een brug verder gestuurd, tot ik toen bij de laatste ben begonnen te huilen van de angst en zei dat ik naar mijn moeder moest. Ze vroegen waar die was en ik zei 'daar' en wees naar de overkant en toen zeiden ze "ga maar". Ik voel nog het gevoel in mijn hoofd, het ..... dat ik over de brug liep en in vrijheid kon gaan waar ik wou. Een raar licht gevoel in mijn hoofd, en duizelig liep ik naar mijn vrienden die nog lagen te slapen en van niets wisten.

We hebben den dag nog van alles geprobeerd met mijn ouders. Ze hadden een schuiplaats in huis, die had moeder gemaakt, maar ze zouden hem niet gebruiken. Ik belde toen op en smeekte haast tenminste Suusje erin te stoppen, ik zou haar wel laten halen. Maar niets hoor, ze is weggegaan en ik kreeg een lange flinke brief van haar en mijn ouders uit Westerbork. Ze hebben het daar goed gehad, wat eten betrof, want ik heb kapitalen aan paketten gestuurd in die negen maanden dat zij daar waren. In Januari '44 zijn ze verder gegaan en ik heb niets meer gehoord tot vandaag.

Ik heb het de rest van de tijd goed gehad. Alleen het alleen zijn was vaak heel naar en op je 18^e altijd een groot mens te moeten spelen in zo'n moeilijke tijd was ook niet altijd even gemakkelijk.

Ik werk op het ogenblik in een ballet want ik ben danseres geworden en verdien wat geld. We treden op door het hele land en het is wel prettig werken.
Het eten gaat hier op het ogenblik wel, alleen mis ik erg van die extratjes, die het weer een beetje aangenaam maken.

Beste Oom Bep, vader zei tegen me dat u nog iets van hem voor me hebt. Ik heb nu een paar dingen nodig en U zou me heel erg helpen als u me iets stuurde van wat ik vraag. Ik heb geen idee van wat je daar kan krijgen of niet en misschien moet U erg lachen om sommige dingen.
Iets wat iedereen hier nodig heeft zijn schoenen en kousen en sokjes, vooral de laatsten heb ik erg nodig. Ik heb hier maat 36½-37. Ook een warme jurk voor de winter. Ik heb hier de kleinste dames maat of maat 40. Om te eten had ik graag jam als dat gaat, wat cacao of koffie en chocola en snoepjes waar we hier niets van hebben.

Tantje Rootje, wat welke creme voor's nachts, tanden borstel, tandpasta. Voor .... heb ik van alles nodig, mijn huid is stuk van de rommel die ze erop smeren. De gewoonste dingen zijn no.5 en 3, jong rood, groen en paars voor boven je ogen (dat zijn van die pijpjes schmink, weet U wel?), verder zwarte rimmel en zwart ogenpotlood en rouge (rood en oranje) alles van Max Factor, ze zeggen dat hij nu de man in Amerika is voor zulke dingen. Verder heb ik voor mijn werk spitzen bloc-toes schoenen nodig met die harde punten, je hebt daar aparte winkeltjes voor en ook slappe ballet shoes schoentjes en een louge tricots maillots. Shopwol zwart, donkerblauw, bruin. En lucifers!
Lieve tante Rootje, ik schrijf maar raak en als ik U iets ook maar een beetje lastig kan krijgen moet U het niet doen. Het spijt mij dat ik U zoveel last bezorg.

Van tante Tilly hoorde ik al zo'n beetje hoe het met U is, maar ik wil graag alles nog eens precies weten en ook graag eens iets van Ekkie en Lex horen. Het moeten zulke knappe kinderen geworden zijn. Sorry Ekkie you are a ladie of course! Oom Bep heb ik in de oorlog over de radio gehoord (bleek achteraf). Ik heb wel eens gedacht, hoe goed U had gedaan met weg te gaan en hoe heerlijk rustig en veilig U daar allemaal zat. Kunt U ook de groeten doen aan de Blumenfelds? Ik zou graag iets van hun horen, maar weet hun adres niet om eerst te schrijven. Ik zag een foto van oom Erwin in de eerste Picture-Post die hier weer kwam. Het was een echt kunstwerkje.
Dag allemaal, ik hoop gauw eens iets van jullie te horen en bij voorbaat hartelijke dank voor al de moeite die U voor me doet".

Jullie

Barbara

Barbara Ledermann
p/a Viruly
Koningslaan 14
A'dam

Wie zijn die mensen die in deze brief genoemd worden?
Tante Ro (Rosa Citroen).
Oom Bep (Bernard Person).
Tante Tilly (Mathilde Weijermann)
Ekkie (Elka Person, daughter of Rosa and Bernard).
Lex (Lex Person, son of Rosa and Bernard).
De familie Blumenfeld (Lena Citroen married Erwin Blumenfeld).

Zie stamboom.