Amsterdam, September 1944, week 2.
Pieter en Tobias vertrokken dus vanuit Spanbroek naar Amsterdam samen met een klein groepje mannen onder leiding van 'GERARD' die hen tijdens de reis zouden beschermen. Voordat Tobs vertrok had hij met Hil schipper afgesproken contact te zullen houden. Dit contact bestond uit een koeriersdienst van Amsterdam naar Midden-Beemster en van Spanbroek naar Midden-Beemster. Zowel Tobias als Hil gebruikten koeriers om berichten uit te wisselen. Hil had al één opdracht binnen: meer droppingsvelden zien te vinden.

Tobias en Pieter werden op hun contactadres afgeleverd, de woning van Dr. C.H. Felix, Singel 150, een woning genaamd 'De Rommelpot' in Amsterdam. Dr. Felix stond in verbinding met
FREEK (Gerben Wagenaar) van de Raad van Verzet, de RVV. Het onderkomen bij Dr. Felix was slechts van tijdelijke aard, de koerierster van Wagenaar, JOKE, was al op zoek naar een veilig onderkomen voor beiden. Wanneer Pieter en Tobias precies in Amsterdam aan komen is niet duidelijk. Hil Schipper schrijft dat zij enkele dagen na hun dropping zijn vertrokken, maar volgens Eddie de Roever zouden zij meteen de volgende dag op weg zijn gegaan.



Op donderdag 14 september meldt de zender Draughts zich weer in Londen met het onderstaande telegram. QSE ONE aan het begin van het telegram moet waarschijnlijk zijn QSA ONE, een zeer slechte ontvangst. WIN is Winny Thomas van SOE Dutch Section en LOVE FOR DENMARK is natuurlijk een groet aan Eva, de vrouw van Tobias. Dit telegram krijgt in Londen serienummer B 1304/57. Dit telegram is versleuteld met de code van Tobs. Pieter  woont sinds 13 september bij Dr. Henk Veeneklaas aan de Stationskade en heeft vier adressen ter beschikking om verbinding met Londen te maken, om uitpeiling te voorkomen moesten de marconisten veelvuldig van zendadres wisselen. Via Joke had Pieter ook een eigen koerierster gekregen:
LALOE (Louise de Vries). Zij pendelde heen en weer tussen Tobias en Pieter met ontvangen en te verzenden telegrammen. Pieter laat zich niet op straat zien, hij gaat alleen naar buiten om naar zijn zendadres te gaan. Veeneklaas die nauwelijks bij het verzet betrokken was begrijp eerst niet hoe alles functioneerd, maar na een aantal dagen krijgt hij het door, Tobias is de organisator en Pieter is voor de verbinding met Londen. Veeneklaas heeft een hele hoge dunk van Pieter, Brammetje zoals hij hem noemt, hij is slim en heeft een goed gevoel voor veiligheid. Tobs komt er bij hem iets minder gunstig vanaf, Tobias mengt zich vaak in gesprekken waar hij geen verstand van heeft, maar wil toch meepraten. Pieter is ook niet helemaal tevreden over Tobs, tijdens de opleiding van Tobias was al gebleken dat hij moeite heeft met veiligheid, niet alleen zijn eigen veiligheid, maar ook die van zijn medewerkers. Zo kent GERDA (Gerda Meijer), ook een koerierster van Tobias) alle zendadressen en ook de veiligheid op het bureau van Tobias liet te wensen over. Pieter had echter geen zin in ruzie met Tobias en hij liet het maar zo totdat Paul Polak (DOUWE) op 3 oktober arriveerde.

Er wordt die dag nog een telegram van Draughts naar Londen gestuurd, deze krijgt bij ontvangst serienummer B 1308/59, maar daar is de tekst niet van bekend. Tevens verstuurd Pieter nog een telegram in zijn eigen code en hierin geeft Pieter aan wat de sterkte van de ontvangst is.
In feite wil Pieter met dit eerste telegram zeggen dat Londen voor hem moet luisteren op de dagen dat er geen uitzending gepland is volgens het schema Plym om 12 uur 's middags, tenzij hij een andere afspraak met het Homestation in Londen heeft gemaakt. De sterkte van het Homestation in Engeland is QSA 5, dat wil zeggen een heel goede ontvangst. Waarom Pieter afsluit met het cijfer 3 is niet bekend, deze manier van afsluiten is in meer telegrammen aanwezig.
Londen bevestigt de vraag van Pieter vrijwel meteen. Verder verstuurd Londen nog twee telegrammen die dag voor Tobias in zijn eigen code, Pieter kan deze telegrammen niet decoderen omdat hij daar de sleutel niet voor heeft. Omgekeerd is echter ook het geval, Tobias kan de telegrammen aan Pieter niet ontcijferen.
Blijkbaar heeft Tobias in het telegram waarvan de inhoud niet bekend is informatie over V-1 raketten verstuurd. Volgens Londen is het het dus een groot probleem om wapens en ander materiqaal de stad in te krijgen. Zij zeggen het uiterste te zullen doen om te helpen, maar het komt er op neer dat men ter plekke iets moet gaan verzinnen om het materiaal Amsterdam in te krijgen. Dit telegram is overigens via de nacht uitzendingen van SOE verzonden. Op deze manier werden doorlopend telegrammen de ether ingestuurd. Elk telegram werd vooraf gegaan door een drie cijferige code. Elke agent en elk marconist had zo'n nummer code. De marconist hoefde alleen die boodschappen te noteren die voor hem of zijn agent bestemd waren. Het nadeel was wel dat men de hele uitzend periode uit moest zitten om niet per ongeluk aan het einde van de uitzending als nog een boodschap te missen. Overdag werden er ook telegrammen verstuurd en ontvangen, hierdoor kregen de marconisten weinig rust, zeker in dit stadium van de oorlog.

FROM DRAUGHTS VIA PLYM STOP HERE AMSTERDAM QSE ONE (1) STOP SEND TO MANDRILL STENS AND PISTOLS THIS WEEK WITH MESSAGE YOU ACDIK NOW STOP CHEERIO WIN LOVE FOR DENMARK SORRY FOR CREW CONTAINERS SEND TO ZAANSTREEK BALDER SHOT TWO MONTHS AGO END

FROM BACKGAMMON VIA PLYM STOP NR ONE (1) STOP RECEIVED YOUR  NUMBER ONE SATURDAY NIGHT AND ALL NIGHTS RUNNING QSA FIVE STOP CARRY ON WHEN YOU DONT GET ME I WILL GET YOU STOP FOR OPEN DAYS ALWAYS LISTEN AT TWELVE HUNDRED UNLESS I ARRANGE DIFFERENT STOP THREE

TO BACKGAMMON VIA PLYM STOP GLAD YOU NOW REVEIVED US OK GOOD WORK STOP AFTER FRIDAY WE WILL LISTEN ON OPEN DAYS AT THIRTEEN REPEAT THIRTEEN GMT TRUST THIS OK BY YOU STOP THREE CHEERS FOR VICTORY END

TO DRAUGHTS VIA NIGHT PLYM STOP GOOD WORK DELIGHTED MATERIAL WAS RECEIVED SAFELY STOP WILL REPEAT OPERATION SOONEST WITH MESSAGE FOR HANS STOP DELIVERY OF MATERIAL AMSTERDAM AREA WILL BE DIFFICULT BUT WE WILL DO WHAT WE CAN STOP THANKS INFORMATION V1 IF YOU HAVE FURTHER INFORMATION OR CAN DISLOCATE TRANSPORT WILL BE APPRECIATED END




Op vrijdag 15 september is er opnieuw contact tussen Amsterdam en Londen. Pieter
(BRAM) heeft die nacht niet kunnen luisteren en Tobias verstuurd het volgende meteen een bericht. Verder geeft Tobias aan dat er tussen negen in de ochtend en vier 's middags geen trams rijden en dat de hele stad in die periode zonder electriciteit zit. Winny Thomas wordt weer gegegroet, zij is naast Barend Olink de eerste die de telegrammen te zien krijgt, haar SOE code is namelijk N/WT.1. De code van Olink is N/WT, hij is binnen N-Section verantwoordelijk voor het radio verkeer tussen Londen en de marconisten en agenten in Nederland. Tobias vraagt om een omvormer, waarschijnlijk voor Pieter, sigaretten, electriciteits draad en fietsbanden. Hierbij vergeet hij echter de maat op te geven.
Pieter de Vos stuurt hier in zijn eigen code nog een bericht achteraan, de kopie van dit telegram is niet compleet, maar dit is nog leesbaar:
In het laatste telegram is te lezen wat waarschijnlijk opnieuw door Londen is verstuurd. Ook in dit telegram weer een persoonlijke boodschap voor Tobias, Eva doet hem de groeten. Men wil proberen om op Mandrill een wapendropping te doen en dan de wapens te droppen die Hil Schipper en zijn mannen nodig hebben om zich te kunnen verdedigen. Men moet vanaf zaterdag 16 september naar de BBC luisteren of de volgende code zin uitgezonden wordt: "Scheveningse bosjes". Deze boodschap wordt twee keer uitgezonden, eerst in de loop van de middag en als de dropping werkelijk doorgaat wordt deze tijdens de uitzending in de avond nog een keer herhaald.

Volgens Gerard Lips, een van de leden van het receptie commitee op Mandrill verschijnt het vliegtuig op zondagavond 17 september om half elf en de containers komen terecht op het land van S. Boers. Als blijk van waardering voor hun werk krijgen de mensen van de grondploeg elk tien sigaretten.

FROM DRAUGHTS VIA PLYM STOP BRAM DID NOT LISTEN LAST NIGHT STOP NO TRAMS HERE BETWEEN NINE O CLOCK TIL FOUR AND NO ELECTRICITY STOP KEEP SMILING WINNY STOP SEND TWO VIBRATORS STRIPWIRE CIGARETTES AND BYC TIRES LOVE BARNET END

FROM BACKGAMMON VIA PLYM STOP ... LISTEN PLEASE REPEAT LAST NIGHT TRANSMISSION STOP THINGS ... ARRANGED NOW START FULL WORKING END

TO DRAUGHTS VIA NIGHT PLYM STOP THANKS FOR INFORMATION STOP TRYING MANDRILL WITH YOUR ADDITIONAL ... EMENTS AS FROM SATURDAY LISTEN TO BBC MESSAGE STOP WARN RESISTANCE GROUPS TO BE EXTRA CAREFUL AGAINST PENETRATION UNDERSTAND THOUSAND SICHERHEITS POLIZIE ARRIVING THE HAGUE AREA STOP BARNET ... LOVE END




Op zaterdag 16 september meldt Tobias in het bericht met nummer 3 aan Londen dat hij is verhuisd. Hij woont dan in de woning van Sebastiaan van Geuns, Zomerdijkstraat 28, Amstwerdam-Zuid. De dochter van Sebastiaan, Madeline over deze periode die Tobias overigens alleen kende onder de naam
HANS: "Hij heeft de eerste zes weken vanuit onze woning gewerkt en in die periode was ons huis het centrum van activiteiten. Samen met mijn vader codeerde en decodeerde hij zijn berichten, afgewisseld door bijeenkomsten met allerlei illegale werkers. Hans vroeg mij hem te assisteren, maar omdat ik al in allerlei illegaal werk betrokken was (Groep 2000), introduceerde ik GERDA (Gerda Meijer) die omstreeks 20 september voor HANS (Tobias) begon te werken. Een week later ging ik toch voor Hans werken en kreeg als eerste opdracht om BBO agent 'WITTE DIRK' op te sporen die vermoedelijk of in Rotterdam, of in Gouda zat". 'WITTE DIRK' was Sjeerp Postma (missie SCULLING), die samen met zijn marconist Gerrit Reisiger, KAREL (missie WAVERNEY) in de nacht van 7 op 8 augustus in de Wieringermeer zonder ontvangst committee gedropt was. Londen had taal noch teken sindsdien van hem ontvangen.
In het volgende telegram geeft Tobias aan dat er veel Duitse Genie troepen aanwezig zijn om eventueel veel infrastructuur te kunnen opblazen, ook is de Sicherheits Dienst erg actief in Amsterdam. Er zijn 15 Stenguns nodig voor de beveiliging van het droppingsveld Mandrill en de rest gaat blijkbaar ergens anders naar toe.
Tobias geeft nogmaals aan dat er tussen 9 en 4 uur geen electriciteit is.


Die dag laat Tobias via een telegram weten dat Pieter een probleem heeft, zijn accu is beschadigd. Ook geeft hij aan dat hij de telegrammen met de volgnummer 1 en 2 heeft ontvangen. Ook in dit telegram zit weer een niet te ontcijferen woord.

Ook Pieter stuurt nog een telegram waarin hij vraagt zo spoedig mogelijk twee accus en batterijen te sturen. Deze laatste zijn waarschijnlijk nodig voor een zaklantaarn. Hij begint zijn telegram dat hij de ontvangen telegrammen met de volgnummers 1 en 2 begrepen heeft (QSL). Het niet leesbare deel gaat waarschijnlijk over extra zendtijd voor buiten het vastgestelde zendschema van Plym om.

De volgende dag, 17 september beginnen de luchtlandingen in Nederland van operatie Market Garden. In verband hiermee ontvangt ook Draughts twee lange telegrammen met orders van Prins Bernhard.


FROM DRAUGHTS VIA PLYM STOP THREE (3) OF SEVENTEEN STOP MIJN ADRES ZOMERDIJKSTRAAT TWENTY EIGHT NAME GEUNS A DAM ZUID STOP MOST HERE DEMOLITION TROOPS BIG ACTIVITY SP (SD) STOP FIFTEEN STENS ARE FOR SECURITY MANDRILL REST ON MONDAY START NO CURRENT BETWEEN NINE AND SIXTEEN END

FROM DRAUGHTS VIA PLYM STOP WILL NOT KODTDF STATION ADAM
(Amsterdam) STOP BATTERY IS DAMAGED BUT DONT WORRY END

FROM BACKGAMMON VIA PLYM STOP QSL YOUR ONE AND TWO (1 & 2) STOP THIRTEEN HUNDRED YKKT NIGHT MBCHQR MHEFE STOP NO ELECTRICITY SUPPLY FROM NINE AM TO SIX PM SEND SOONEST TWO ACCUMULATORS ALSO LIGHT BATTERIES STOP ARE ALREADY CHEERING END ZERO

TO DRAUGHTS VIA PLYM STOP PRINS BERNHARD GEEFT DE VOLGENDE ORDER BRUGGEN BIJ ZALTBOMMEL HEDEL DEN BOSCH VECHEL BREUGEL BEST EN ALLE BRUGGEN OVER HET WILHELMINA KANAAL EN SLUIZEN CULEMBORG EN VREESWIJK ZIJN VAN HET GROOTSTE BELANG EN MOETEN OPENGEHOUDEN WORDEN STOP OVERMEESTER ZOO MOGELIJK BEWAKING EN DOE AL HET MOGELIJKE OM BRUGGEN TE BEHEERSCHEN STOP WIJ WETEN DAT U TEKORT AAN MATERIAAL HEBT MAAR ALLIED COMMAND ZOU GAARNE WENSCHEN DAT AL HET MOGELIJKE GEDAAN WORDT STOP ALLE MIJNENVELDEN MOETEN VAN WAARSCHUWINGSTEEKENS WORDEN VOORZIEN EN ALLE GEWENSCHTE INFORMATIE MOET AAN GEALLIEERDE TROEPEN WORDEN GEGEVEN STOP ZELFDE ORDER AAN RVV RPT RVV EN OD RPT OD GEGEVEN END

TO DRAUGHTS VIA PLYM STOP PARACHUTE TROOPS HAVE LANDED ON THE BRIDGES AT ARNHEM NIJMEGEN AND GRAVE STOP REINFORCEMENT WILL FOLLOW QUICKLY STOP GIVE EVERY POSSIBLE ASSISTANCE TO THESE ALLIES TROOPS SO THAT THE BRIDGES OVER THE RHINE NEDERRHINE AND THE MAAS CANAL ARE NOT NOT RPT NOT DESTROYED STOP RESISTANCE TROOPS INSIDE THE AREA SHOULD ONLY PROVIDE GUIDES GIVE INTERLLIGENCE INFORMATION AND PROVIDE LABOUR STOP RESISTANCE GROUPS OUTSIDE THE AREA BUT WITHIN TWENTY KMS WILL GIVE THE SAME ASSISTANCE BUT ALSO TRY TO PREVENT ENEMY TROOPS APPROACHING THE AREA STOP RESISTANCE GROUPS OUTSIDE THE TWENTY KMS RADIUS SHOULD INTERFERE WITH ENEMY MOVEMENTS TOWARDS AND FROM THE AREA BUT PROTECT AND PRESERVE PETROL RPT PETROL DUMPS STOP IMPORTANT THAT ORGANISATIONS OUTSIDE THE AREA SHOULD CONSIDER THEMSELVES AS NOT RPT NOT LIBERATED AND WORK WITH NECESSARY CAUTION END





Sebastiaan van Geuns, Zomerdijkstraat 28, Amsterdam
Dr. Veeneklaas, Stationskade, Amsterdam
SS / SD Hoofdkwartier.
 


 
VERDER NAAR SEPTEMBER WEEK 3

     TERUG NAAR OVERZICHT



                  w.mugge@home.nl